Παρασκευή 14 Νοεμβρίου 2014

Η σκιά του Αλέξανδρου


Όταν πριν από μερικούς μήνες ο Αντώνης Σαμαράς πήγε και επισκέφτηκε την ανασκαφή στην Αμφίπολη πολλοί ήταν εκείνοι που τον χλεύασαν. «Τι θέλει ο πρωθυπουργός εκεί; Γιατί εκμεταλλεύεται τη δουλειά των αρχαιολόγων;», είπαν διάφοροι κακεντρεχείς, κυρίως του ΣΥΡΙΖΑ που θα ήθελαν πάρα πολύ να κάνει έναν σεισμό, μια πλημμύρα στην περιοχή, και να καταστρέψει τα πάντα.
Οι νέες αποκαλύψεις, όμως, επιβεβαιώνουν το ενδιαφέρον του
πρωθυπουργού. Η παγκόσμια κοινή γνώμη έχει στρέψει το βλέμμα της σ' αυτή τη μικρή γωνιά του κόσμου και περιμένει με αγωνία να μάθει νέα ύστερα από τις ανακοινώσεις για τον σκελετό που βρέθηκε.
Όταν είχε πάει εκεί ο κ. Σαμαράς τον διαβεβαίωσαν οι αρχαιολόγοι ότι πρόκειται για κάποιο σπουδαίο, για ένα μοναδικό τάφο, ένα ανεπανάληπτο μνημείο. Οι έρευνες έδειξαν πράγματι ότι η Αμφίπολη θα απασχολεί για δεκαετίες όλο τον κόσμο και μπορεί να γίνει ένα ακόμη σημείο αναφοράς της Ελλάδας στον πλανήτη.
Το μεγάλο ερώτημα που τίθεται πλέον είναι ένα: Ποιος είναι ο νεκρός; Η μεγαλοσύνη του μνημείου δείχνει ότι πρόκειται για σπουδαία προσωπικότητα. Άλλωστε, σύμφωνα με την ανακοίνωση πρόκειται για έναν ήρωα που λάτρευαν οι κάτοικοι εκείνη την εποχή και τους αφιέρωσαν τον μνημείο στο λόφο Καστά. Άραγε ποιος θα μπορούσε να είναι τόσο μεγάλος όσο ο... Μέγας Αλέξανδρος; Αν και είναι δύσκολο κάτι τέτοιο κανείς δεν αποκλείει τίποτε.
««Πιθανότατα, πρόκειται για μνημείο αφηρωϊσμένου νεκρού, δηλαδή, θνητού στον οποίον αποδόθηκαν λατρευτικές τιμές από την κοινωνία της εποχής του. Ο νεκρός ήταν εξέχουσα προσωπικότητα, καθώς μόνον έτσι εξηγείται η κατασκευή αυτού του μοναδικού ταφικού συγκροτήματος», λένε οι αρχαιολόγοι. Έτσι, λοιπόν συνειρμικά ο νους όλων πάει μόνον σε έναν σπουδαίο άνδρα της εποχής, στην πιο σπουδαία προσωπικότητα εκείνων των χρόνων, δηλαδή στον Μέγα Αλέξανδρο. Αν και δεν είναι καθόλου απίθανο να πρόκειται για τη λατρεία άλλου προσώπου, η μεγαλοσύνη του τάφου, η πολυπλοκότητα της κατασκευής και η χρησιμοποίηση των ακριβότερων υλικών για την εποχή εκείνη οδηγεί στο συμπέρασμα ότι θα μπορούσε να είναι ένας τάφος αφιερωμένος στον μεγάλο στρατηλάτη.
Η κ. Κ. Περιστέρη είπε πάντως σήμερα ότι δεν θα μπορούσε για γυναίκα να τοποθετηθεί το λιοντάρι στην κορυφή του λόφου, αποκλείοντας έτσι το σενάριο της Ολυμπιάδας ενώ η ίδια πιστεύει ότι πρόκειται για σπουδαίο άνδρα της εποχής, κάποιον στρατηγό ίσως
Αν λοιπόν δεν είναι τάφος αφιερωμένος στον Μέγα Αλέξανδρο, ποιος θα μπορούσε να έχει τόσο ισχυρή προσωπικότητα και να είναι τόσο δημοφιλής ώστε να τον έχουν καταστήσει ήρωα και να του κατασκεύασαν τέτοιο μοναδικό τάφο; Μήπως θα μπορούσε να είναι ο Ηφαιστίωνας και το μνημείο να το ζήτησε ο φίλος του Αλέξανδρος ο οποίος ήταν εν ζωή; Η αρχαιολόγος Ντόροθι Κινγκ λέει ότι μόνο ο Μέγας Αλέξανδρος και ο Ηφαιστίωνας δεν έχουν καεί και μεταφέρθηκε το σώμα τους για να ταριχευθεί.
Βεβαίως, η μη ανακάλυψη (προς το παρόν) χρυσών στεφανιών, νομισμάτων ή άλλων αμύθητης αξίας θησαυρών, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο τάφος έχει συληθεί και πιθανότατα όχι μια φορά.
Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η συνολική περιγραφή που κάνει η ανασκαφική ομάδα στον τάφο για να δείξει το μεγαλείο του τονίζοντας ότι χρησιμοποιήθηκε η μεγαλύτερη ποσότητα μαρμάρου που χρησιμοποιήθηκε στη Μακεδονία. Μαζί με τα άλλα ευρήματα (Σφίγγες, Καρυάτιδες κ.λπ.), το ύψος του τάφου (33 μέτρα) και φυσικά το λιοντάρι, δείχνουν ότι πρόκειται για μια πρωτοφανή κατασκευή.
Σημαντική επίσης και η εύρεση κομματιών από τον περίβολο του τάφου, που αποκαλύφθηκαν με την απομάκρυνση των νερών της λίμνης Κερκίνης.
Ολόκληρη η ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού για την ενημέρωση των αρχαιολόγων αναφέρει.
1. Συνεχίστηκαν οι εργασίες από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών, στον λόφο Καστά και συγκεκριμένα στον τρίτο θάλαμο. Σε βάθος 1,60μ. από τους σωζόμενους λίθους του δαπέδου, αποκαλύφθηκε μεγάλος κιβωτιόσχημος τάφος, κατασκευασμένος από πωρόλιθους (Σκίτσο, φωτο 1, 2).
2. Οι εξωτερικές διαστάσεις του τάφου είναι μήκους 3,23μ., πλάτους 1,56μ. και σωζόμενου ύψους 1 μ. Ωστόσο, βρέθηκαν, κατά την ανασκαφή, ορθοστάτες από την ανωδομή του τάφου, που μας επιτρέπουν να θεωρήσουμε ότι το ύψος του έφτανε τουλάχιστον στο 1,80μ.
3. Εντός του τάφου δημιουργήθηκε μια επιμήκης βάθυνση πλάτους 0,54μ.και μήκους 2,35μ. (φωτό 3). Πρόκειται για τη θέση στην οποία τοποθετήθηκε ξύλινο φέρετρο. Βρέθηκαν, διάσπαρτα, σιδερένια και χάλκινα καρφιά, καθώς και οστέινα και γυάλινα διακοσμητικά στοιχεία του φερέτρου (φωτο 4). Επισημαίνεται ότι το συνολικό ύψος του τρίτου θαλάμου από την κορυφή της θόλου έως τον πυθμένα του τάφου είναι 8,90μ.
4. Εντός και εκτός του τάφου, βρέθηκε ο σκελετός του νεκρού. Είναι προφανές ότι το ανθρωπολογικό υλικό θα εξεταστεί από ειδικούς επιστήμονες. Είναι, εξίσου, προφανές ότι θα γίνουν όλες οι έρευνες τις οποίες απαιτεί η σύγχρονη επιστήμη.
5. Το ταφικό συγκρότημα στον λόφο Καστά είναι ένα δημόσιο έργο, που για την κατασκευή του χρησιμοποιήθηκε η μεγαλύτερη ποσότητα μαρμάρου, που έχει ποτέ χρησιμοποιηθεί στη Μακεδονία. Να σας θυμίσω τα στοιχεία της μοναδικότητας του: Τύμβος ύψους 33μ, και επ᾽ αυτού το βάθρο με το υπερμέγεθες λιοντάρι, συνολικού ύψους 15,84. Οι σφίγγες, οι καρυάτιδες και το υπέροχο ψηφιδωτό με την αρπαγή της Περσεφόνης, αλλά και τα μαρμάρινα ζωγραφισμένα επιστύλια, τα οποία, αυτή τη στιγμή, συντηρούνται στο εργαστήριο του Μουσείου Αμφίπολης. Επισημαίνεται το πρωτοφανές ύψος του συνόλου της κατασκευής.
6. Επομένως, αυτό το μνημείο αποτελεί μοναδική και πρωτότυπη σύνθεση ποικίλων χαρακτηριστικών. Είναι μια εξαιρετικά ακριβή κατασκευή, το κόστος της οποίας είναι προφανώς απίθανο να είχε αναληφθεί από ιδιώτη.
7. Πιθανότατα, πρόκειται για μνημείο αφηρωϊσμένου νεκρού, δηλαδή, θνητού στον οποίον αποδόθηκαν λατρευτικές τιμές από την κοινωνία της εποχής του. Ο νεκρός ήταν εξέχουσα προσωπικότητα, καθώς μόνον έτσι εξηγείται η κατασκευή αυτού του μοναδικού ταφικού συγκροτήματος.
8. Προκειμένου να δρομολογηθούν οι εργασίες αποκατάστασης του μνημείου, μελετώνται συστηματικά τα διάσπαρτα αρχιτεκτονικά μέλη, τα οποία έχουν ταυτιστεί και αποδοθεί στον περίβολο. Πρόκειται για 500 περίπου μαρμάρινα μέλη, που βρίσκονται στην γύρω περιοχή, εκεί όπου σήμερα είναι τοποθετημένο το λιοντάρι, ενώ καθώς αποσύρθηκαν, προ ολίγων ημερών, τα νερά της λίμνης Κερκίνης, αποκαλύφθηκαν περισσότερα από εκατό μέλη του περιβόλου, όπως γείσα, ορθοστάτες και στέψεις. Είχαν μεταφερθεί, το 1936 από την Ούλεν, η οποία είχε αναλάβει την κατασκευή του φράγματος της Κερκίνης (φωτογραφίες 5,6).
9. Στο πλαίσιο των αρχαιολογικών ερευνών στον τύμβο έγινε έλεγχος και δειγματοληψία των ιζημάτων, εσωτερικά και εξωτερικά του τάφου, όπως και γεωτρητικός έλεγχος του υπεδάφους του, ώστε να διαπιστωθεί το γεωλογικό υπόβαθρο. Τα ιζήματα αποτελούνται από εναλλαγές άμμου και μάργας, λιμναίας προέλευσης.
10. Για τις επόμενες ημέρες προβλέπεται η ολοκλήρωση του κοσκινίσματος των χωμάτων, η ολοκλήρωση των υποστυλωτικών εργασιών και η συνέχιση των εργασιών συντήρησης στο μνημείο , αλλά και των ευρημάτων στο εργαστήριο του Μουσείου της Αμφίπολης. Ιδαίτερη έμφαση δίνεται στη συντήρηση των τμημάτων του ελλείποντος μέρους του ψηφιδωτού.
11. Στις 22 Νοεμβρίου, ο υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Κ. Τασούλας θα δώσει συνέντευξη στο Μουσείο της Αμφίπολης, στη μία το μεσημέρι σχετικά με τα ευρήματα και την επόμενη φάση των εργασιών στο τύμβο Καστά.
12. Στις 29 Νοεμβρίου, ημέρα Σάββατο και ώρα 11.00 θα παρουσιαστούν τα αποτέλεσματα της ανασκαφικής περιόδου στον λόφο Καστά, από την έφορο Αρχαιοτήτων Σερρών Κ. Περιστέρη και τους συνεργάτες της, στην Αθήνα, στο Αμφιθέατρο του Υπουργείου Πολιτισμού.
13. Γεωφυσικές διασκοπίσεις
1. Η γεωφυσική διασκόπιση θα γίνει από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονικής, ειδικότερα από το εργαστήριο Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής, το οποίο διευθύνεται από τον καθηγητή Γρηγόρη Τσόκα, μετά από πρόταση του πρυτάνεως καθηγητή Περικλή Μήτκα. Σημειώνεται ότι το ΑΠΘ έθεσε στη διάθεση του Υπουργείου Πολιτισμού όχι μόνον την τεχνογνωσία του αλλά και πόρους του Πανεπιστημίου.
2. Για την διερεύνηση του Τύμβου Καστά θα χρησιμοποιηθεί, κυρίως, η μέθοδος της ηλεκτρικής τομογραφίας, στην ανάπτυξη της οποίας έχει συμβάλλει καθοριστικά το συγκεκριμένο εργαστήριο. Η μέθοδος συνίσταται στην ηλεκτρική απεικόνιση του υπεδάφους, παρόμοια με την ιατρική τομογραφία. Εχει δε αποδώσει σε εξερεύνηση άλλων τύμβων- πχ. Απολλωνία, Κιλκίς, Βεργίνα, Αργολιδα κ.α) Αποτελέσματα από την διερεύνηση του τύμβου Καστά σε επόμενη ενημέρωση.

 http://www.antinews.gr/Antitheseis/i-skia-tou-aleksandrou/

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου